काठमाडौं । प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले संयुक्त राष्ट्रसंघको ८१औँ महासभालाई सम्बोधन गर्दै नेपालको बाढी–पहिरो, हिमाली क्षेत्रको जलवायु संकट र अन्तर्राष्ट्रिय विश्वव्यवस्थाका गम्भीर त्रुटिहरूबारे विश्व समुदायको ध्यानाकर्षण गराएका छन्।

‘हिमालयन सुनामी’ र विपद्को विनाशकारी चित्र
चार साताअघि नेपालका हिमाली क्षेत्रमा आएको विनाशकारी बाढीलाई ‘हिमालयन सुनामी’ को संज्ञा दिँदै प्रधानमन्त्री शाहले भोटेकोसी–त्रिशूली विपद् नेपालको मात्र नभएर सम्पूर्ण विश्वका लागि चेतावनी भएको बताए। विपद्का कारण कम्तीमा १,४०० जनाको मृत्यु भएको र ६,००० भन्दा बढी नागरिक अझै बेपत्ता रहेको तथ्यांक प्रस्तुत गर्दै उनले पुनर्स्थापनाका लागि नेपालको कुल गार्हस्थ्य उत्पादन (GDP) को करिब १० प्रतिशत बराबरको क्षति भएको जानकारी दिए।

विज्ञापन

‘हिमालयन क्लाइमेट रेजिलियन्स मेकानिज्म’को प्रस्ताव
हिन्दुकुश हिमालय क्षेत्रका २ अर्ब मानिसको जीवनरक्षाका लागि प्रधानमन्त्री शाहले नेपाल, भारत र चीनको संयुक्त नेतृत्वमा ‘हिमालयन क्लाइमेट रेजिलियन्स मेकानिज्म’ स्थापना गर्न औपचारिक प्रस्ताव गरे। यस संयन्त्रमार्फत स्याटेलाइट तथ्यांक आदानप्रदान, जोखिमयुक्त हिमतालको निगरानी, संयुक्त पूर्वसूचना प्रणाली र सीमापार सहायता समन्वय गरिने उनले बताए। “जलवायु परिवर्तनले सीमा र भिसा चिन्दैन,” भन्दै उनले हिमालयलाई खण्डित सीमारेखा नबनाई अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यको साझा प्रयोगशाला बनाउनुपर्नेमा जोड दिए।

जलवायु न्याय र अनुदानमा आधारित सहयोगको माग
नेपालले विश्वव्यापी हरितगृह ग्यास उत्सर्जनमा ०.१ प्रतिशतभन्दा कम योगदान गरे पनि जलवायु संकटको सबैभन्दा ठूलो मूल्य चुकाउनुपरेको उनले औंल्याए। प्रभावित र कमजोर मुलुकहरूलाई टुक्रे ऋण वा साना अनुदान नभई क्षतिपूर्तिसहितको जलवायु न्याय (लस एन्ड ड्यामेज फन्ड) र झन्झटिलो कागजी प्रक्रियामुक्त सहज वित्तीय सहयोग उपलब्ध गराउन आग्रह गरे।

वर्तमान विश्वव्यवस्थामाथि कडा टिप्पणी
महासभाका सबैभन्दा कान्छा सरकार प्रमुखका रूपमा सम्बोधन गर्दै प्रधानमन्त्री शाहले हतियार र युद्धप्रतिको विश्वव्यापी प्राथमिकतामाथि प्रश्न उठाए। “विश्वका जुनसुकै कुनामा युद्धका हतियार समयमै पुग्छन्, तर हाम्रा किसानले समयमा मल पाउँदैनन् र नागरिकले इन्धनको अभाव झेल्नुपर्छ,” उनले भने, “विश्वले युद्धका लागि प्रभावकारी तर खाद्यान्न र जीवनका लागि अत्यन्त कमजोर आपूर्ति प्रणाली निर्माण गरेको छ।”

नयाँ पुस्ताको आकांक्षा र विश्व शान्तिको कामना
नेपालका युवाहरूले इमानदारी, पारदर्शिता र नयाँ लोकतान्त्रिक जनादेश मागेको उल्लेख गर्दै उनले नेपाल जीवाश्म इन्धनको निर्भरता घटाउँदै स्वच्छ ऊर्जा र वन संरक्षणमा अघि बढिरहेको बताए। सम्बोधनको अन्त्यमा उनले भने, “भगवान् पशुपतिनाथले विश्वको कल्याण गरून्। यो विश्व बुद्धले देखाएको बाटोमा हिँड्न सकोस्।”

×

❮

❯