पटना । पटनाको फूलबारी शरीफस्थित एक गैरसरकारी संस्थामा कार्यरत फरिदा खातुन आफ्नो परिवारकै सबैभन्दा बढी शिक्षित सदस्य हुन्। उनले स्नातकोत्तर तहसम्मको अध्ययन पूरा गरेकी छन्।
मजदुरी गरेर गुजारा चलाउने परिवारले सन् २००७ मा उनलाई अररियास्थित कस्तूरबा गान्धी आवासीय विद्यालयमा भर्ना गरिदिएको थियो। मुस्लिम बाहुल्य जिल्ला अररियाकी स्थायी बासिन्दा फरिदा भन्छिन् कि त्यहाँ केटीहरूलाई प्रायः इस्लामिक शिक्षामात्र दिइन्थ्यो। तर विद्यालयमा भर्ना भएपछि उनले पोसाक, सेनेटरी न्यापकिन, साइकल र ‘कन्या उत्थान’ जस्ता योजनाबाट लाभ पाइन्, जसले उनलाई पटना विश्वविद्यालयबाट स्नातकोत्तर पूरा गर्न सहयोग गर्यो।
उनका अनुसार, पहिले नीतिश कुमारलाई केटीहरूको पक्षमा काम गर्ने नेताका रूपमा हेर्थिन्। तर पछिल्ला वर्षहरूमा भने उनी केवल राजनीतिमा केन्द्रित भएको र धर्मआधारित राजनीतिमा समेत संलग्न भएको महसुस हुन थालेको छ।
फरिदाको यो धारणा नीतिश कुमारको राजनीतिक यात्रासँग जोडेर पनि बुझ्न सकिन्छ। हालै उनले बिहारको मुख्यमन्त्री पदबाट राजीनामा दिएका छन् र राज्यपालसमक्ष आफ्नो पदत्याग पेश गरेका छन्।
नीतिश कुमार पहिलोपटक सन् २००० मा सात दिनका लागि मुख्यमन्त्री बनेका थिए। तर उनको स्थायी कार्यकाल सन् २००५ को नोभेम्बरदेखि सुरु भयो।
सन् २०१० को विधानसभा निर्वाचनमा एनडीए गठबन्धनले २४३ मध्ये २०६ सिट जित्दै ऐतिहासिक सफलता हासिल गरेको थियो। त्यतिबेला जेडीयूले मात्र ११५ सिट जितेको थियो भने आरजेडी २२ सिटमा सीमित भएको थियो।
पछि नरेन्द्र मोदीको उदयसँगै असहज बनेका नीतिशले भाजपासँगको सम्बन्ध तोड्दै सन् २०१५ मा आरजेडी र कांग्रेससँग गठबन्धन गरे। त्यसबेला उनले ‘बिहारीहरूको डीएनए’ सम्बन्धी विवादास्पद टिप्पणीमार्फत आफ्नो असन्तुष्टि सार्वजनिक गरेका थिए।
तर सन् २०१७ मा उनी पुनः भाजपासँग फर्किए। त्यसपछि सन् २०२२ मा फेरि आरजेडी–कांग्रेससँग गठबन्धन गरे पनि २०२४ मा त्यो गठबन्धन पनि तोडियो। अहिले जेडीयू पुनः भाजपासँगै छ।
पछिल्ला निर्वाचनहरूमा उनले बारम्बार आरजेडीसँग मिल्नु आफ्नो गल्ती भएको बताएका छन् र अब गठबन्धन परिवर्तन नगर्ने संकेत दिएका छन्।
कुनै समय बिहारलाई विशेष राज्यको दर्जा दिलाउन सक्रिय रूपमा लागेका नीतिश अहिले विशेष प्याकेजमै सहमत देखिन्छन्। ‘बिहारियत’ र बिहारी पहिचानलाई गर्वका रूपमा स्थापित गर्न प्रयास गर्ने उनी अहिले राजनीतिक रूपमा कमजोर देखिन थालेका छन्।
मुख्यमन्त्रीको जिम्मेवारी सम्हाल्दा ५४ वर्षका रहेका नीतिश कुमार अहिले ७५ वर्ष पार गरिसकेका छन्।
