विराटनगर । मोरङ क्षेत्र नम्बर-३ लामो समयदेखि कम्युनिस्ट शक्तिको ‘लालकिल्ला’का रूपमा चिनिँदै आएको क्षेत्र हो । २०४८ सालदेखि २०७४ सम्म भएका सबै निर्वाचनमा (साबिक मोरङ–२) यस क्षेत्रबाट कम्युनिस्ट उम्मेदवारहरू लगातार विजयी हुँदै आएका थिए ।

तर २०७९ को प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा उक्त परम्परा टुट्यो । नेपाली कांग्रेसका उम्मेदवार डा. सुनिल शर्माले नेकपा एमालेका उम्मेदवार भानुभक्त ढकाललाई २२ हजारभन्दा बढी मतान्तरले पराजित गर्दै कम्युनिस्ट गढ भत्काएका थिए । शर्माले ४८ हजार ६३१ मत प्राप्त गर्दा ढकालले २५ हजार ८९५ मतमा सीमित भए । ढकाल हाल एमालेका केन्द्रीय सचिव हुन् ।

तीन वर्षअघि लालकिल्ला भत्काएका शर्मा यही फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा कांग्रेसबाट पुनः उम्मेदवार बनेका छन् । यसपटक भने उनलाई कम्युनिस्टभन्दा बढी गैर–कम्युनिस्ट उम्मेदवारबाट चुनौती देखिएको छ ।

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) ले मोरङ–३ मा शर्माविरुद्ध गणेश कार्कीलाई उम्मेदवार बनाएको छ । प्रारम्भिक चुनावी माहोल हेर्दा कार्कीले शर्मालाई कडा प्रतिस्पर्धा दिने संकेत देखिएको छ ।

यस्तै, एमालेबाट इरनकुमार राई तथा नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) बाट डा. देउमान सम्बाहाम्फे पनि बलिया प्रतिस्पर्धी मानिन्छन् । हर्क साम्पाङ नेतृत्वको श्रम संस्कृति पार्टीले अमिर मगरलाई मैदानमा उतारेको छ । मोरङ–३ मा दल र स्वतन्त्र गरी कुल १८ जना उम्मेदवार छन् ।

 शर्माको एजेन्डा स्वास्थ्य

विराटनगरस्थित नोबेल मेडिकल कलेजका सञ्चालकसमेत रहेका कांग्रेस उम्मेदवार शर्माले यसपटक पनि स्वास्थ्य उपचारलाई मुख्य एजेन्डा बनाएका छन् । २०७९ कै निर्वाचनमा प्रयोग गरिएको ‘स्वास्थ्य सहुलियत कार्ड’ यसपटक पनि उनको प्रमुख चुनावी अस्त्र बनेको छ ।

निर्वाचन जितेपछि उनले मोरङ–३ का बिरामीका लागि नोबेल अस्पतालमा छुट्टै वार्ड स्थापना गरेका थिए । अहिले भने ‘होटलजस्तै सुविधा भएका बेडमा उपचार’ उपलब्ध गराउने आश्वासन दिँदै मत मागिरहेका छन् ।

उता रास्वपा उम्मेदवार गणेश कार्की पार्टी र राजनीतिक प्रणालीभित्र प्रश्न उठाउँदै आएका नेताका रूपमा परिचित छन् । उनले ‘सिस्टम बदल्ने’ नारासहित मतदातामाझ पुगिरहेका छन् । ठूला सपना बाँड्नेभन्दा दैनिक जनजीवनसँग प्रत्यक्ष जोडिएका समस्याको समाधानलाई प्राथमिकता दिने उनको भनाइ छ ।

एमाले उम्मेदवार राई र रास्वपा उम्मेदवार कार्कीले सुकुमबासी समस्या, दोहोरो स्वामित्व विवाद, सडक पूर्वाधार र शैक्षिक गुणस्तर सुधारलाई प्रमुख एजेन्डा बनाएर चुनावी प्रचार गरिरहेका छन् ।

लालकिल्लामा   एमाले संकटमा

साबिक मोरङ-२ बाट स्वर्गीय भरतमोहन अधिकारीले २०४८, २०५१ र २०५६ का आम निर्वाचनमा लगातार तीनपटक जित निकाल्दै ‘ह्याट्रिक’ गरेका थिए । २०६४ को पहिलो संविधानसभा निर्वाचनमा भने उनी पराजित हुँदा तत्कालीन नेकपा माओवादीका लालबहादुर सुस्लिङ मगर विजयी भएका थिए । २०७० को दोस्रो संविधानसभा निर्वाचनमा एमालेका चण्डिप्रसाद राईले जित हात पारे ।

संविधान निर्माणपछि निर्वाचन क्षेत्र पुनःसंरचना हुँदा पुरानो मोरङ–२ को भूगोललाई मोरङ–३ कायम गरियो । २०७४ को प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीका विश्वासपात्र भानुभक्त ढकाल विजयी भएका थिए ।

तीन दशकसम्म कम्युनिस्टको पकडमा रहेको यो क्षेत्र २०७९ मा कांग्रेसका शर्माले जितेपछि एमालेको परम्परागत जनाधार कमजोर भएको देखिन्छ । यही कारण यसपटक एमालेलाई उम्मेदवार चयनमै सकस परेको थियो । सुरुमा पार्टीले पथरीशनिश्चरे नगरपालिकाका पूर्वप्रमुख दिलीप राईलाई टिकट दिएको भए पनि उनले उम्मेदवारी दिन अस्वीकार गरेपछि अन्ततः बेलबारीका निजी विद्यालय सञ्चालक इरनकुमार राईलाई उम्मेदवार बनाइएको हो ।

यसपटक परिस्थितिमा थप परिवर्तन आएको छ । २०७४ मा एमाले र २०७९ मा कांग्रेसलाई सघाएको हालको नेकपा (तत्कालीन माओवादी केन्द्र) ले यसपटक आफ्नै उम्मेदवार डा. देउमान सम्बाहाम्फेलाई मैदानमा उतारेको छ ।

मोरङ–३ छाडेर एमाले सचिव ढकाल तेह्रथुमबाट उम्मेदवार बनेका छन् । यद्यपि २०७९ को स्थानीय तह निर्वाचनमा पथरीशनिश्चरे, कानेपोखरी, बेलबारी र सुन्दरहरैँचाका प्रमुख जितेको आधारमा एमालेले अझै पनि आफूलाई बलियो शक्ति मान्दै आएको छ ।

कांग्रेस उम्मेदवार शर्माको चुनावी आधार स्वास्थ्य सेवा नै बनेको छ । नागरिकताको भरमा मोरङ–३ का मतदातालाई नोबेल अस्पतालमा सहुलियत उपचार उपलब्ध गराउँदै उनले जनस्तरमा प्रभाव बनाएका छन् ।

यस निर्वाचनमा पनि ‘अस्पताल कार्ड’ नै उनको मुख्य एजेन्डा बनेको छ । तर पछिल्लो समय आएका उनका विवादास्पद अभिव्यक्तिले शिक्षित र युवा मतदातालाई भने आकर्षित गर्न नसकेको विश्लेषण गरिएको छ । यसको असर चुनावी नतिजामा कति पर्छ, त्यो भने मत परिणामले देखाउनेछ ।

असन्तुष्टिको मत खोज्दै कार्की

पुराना दलप्रति बढ्दो असन्तुष्टिलाई आधार बनाएर रास्वपा उम्मेदवार कार्कीले परिवर्तनको सन्देश फैलाइरहेका छन् । ‘स्वास्थ्यको लोभभन्दा व्यवस्था सुधार आवश्यक’ भन्ने नारासहित उनले शर्माको एजेन्डालाई चुनौती दिइरहेका छन् ।

मोरङ–३ मा मुख्य प्रतिस्पर्धामा रहेका अधिकांश उम्मेदवार उच्च शिक्षित छन् । नेकपा उम्मेदवार डा. देउमान सम्बाहाम्फे ५८ वर्षीय अधिवक्ता तथा विद्यावारिधि प्राप्त व्यक्ति हुन् । कांग्रेस उम्मेदवार शर्मा ४८ वर्षीय एमबीबीएस डाक्टर हुन् । एमाले उम्मेदवार राई ५५ वर्षीय स्नातकोत्तर उत्तीर्ण हुन् ।

रास्वपा उम्मेदवार कार्की र राष्ट्रिय ऊर्जाशील पार्टीका भुवनकुमार वाग्लेले पनि स्नातकोत्तर तहको शिक्षा हासिल गरेका छन् ।

२०७९ को निर्वाचनमा समानुपातिकतर्फ यस क्षेत्रमा कांग्रेसले २९ हजार ८५९, एमालेले २५ हजार २८, रास्वपाले १४ हजार ४०८ र राप्रपाले ९ हजार ३७२ मत प्राप्त गरेका थिए ।

यसपटक मोरङ-३ मा कुल एक लाख ५८ हजार ५७ मतदाता रहेका छन् ।

×

❮

❯