विराटनगर । प्रत्येक वर्ष आषाढ शुक्ल द्वितीयाका दिन विराटनगरबाट निकालिने परम्परागत जगन्नाथ रथयात्रा यस वर्ष पनि श्रद्धा, भक्ति र उल्लासका साथ सम्पन्न भएको छ। विराटनगर महानगरपालिका–६ स्थित साई जननी द्वारिका माई मन्दिरबाट सुरु भएको रथयात्राले विराटनगरको मुख्य बजार क्षेत्रको परिक्रमा गर्दै धार्मिक वातावरण सिर्जना गरेको हो।
यस वर्षको यात्रा ३२औँ संस्करणका रूपमा आयोजना गरिएको हो। विभिन्न आकर्षक झाँकी, बाजागाजा तथा भगवान् जगन्नाथ, बलभद्र र सुभद्राको रथसहित निकालिएको यात्रामा एक हजारभन्दा बढी भक्तजनको सहभागिता रहेको आयोजक समितिले जनाएको छ।
रथयात्रामा कोशी प्रदेश सरकारका पर्यटन, वन तथा वातावरण मन्त्री प्रमुख अतिथिका रूपमा सहभागी भएका थिए। सहभागीहरूले धार्मिक तथा सांस्कृतिक सम्पदाको संरक्षणसँगै यस्ता कार्यक्रमले विराटनगरलाई धार्मिक पर्यटनको नयाँ गन्तव्यका रूपमा स्थापित गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने विश्वास व्यक्त गरेका छन्।
बिज्ञापन
आयोजक समितिका अनुसार पर्याप्त प्रचार–प्रसारको अभावका कारण अझै धेरै नागरिकले विराटनगरमा विगत तीन दशकदेखि निरन्तर रूपमा जगन्नाथ रथयात्रा निकालिँदै आएको जानकारी पाउन सकेका छैनन्। त्यसैले भविष्यमा राधाकृष्ण रथयात्राजस्तै जगन्नाथ रथयात्रालाई पनि विराटनगरवासीको साझा धार्मिक पर्वका रूपमा मनाउन सबैलाई सहभागी हुन आग्रह गरिएको छ।
जगन्नाथ रथयात्रा हिन्दू धर्मका सबैभन्दा प्राचीन तथा भव्य धार्मिक उत्सवमध्ये एक हो। यसको प्रमुख आयोजना भारतको ओडिशा राज्यस्थित पुरीमा रहेको श्री जगन्नाथ मन्दिरबाट गरिन्छ। हरेक वर्ष आषाढ शुक्ल द्वितीयाका दिन भगवान् जगन्नाथ, उनका दाजु बलभद्र र बहिनी सुभद्रालाई तीन वटा विशाल काठका रथमा विराजमान गराई श्रीमन्दिरबाट करिब तीन किलोमिटर टाढा रहेको गुण्डिचा मन्दिरसम्म लैजाने परम्परा छ।
हिन्दू धर्मग्रन्थअनुसार गुण्डिचा मन्दिरलाई भगवान् जगन्नाथको मामाघर मानिन्छ। भगवान् जगन्नाथ, बलभद्र र सुभद्रा त्यहाँ सात दिनसम्म बस्ने र त्यसपछि बहुदा यात्रामार्फत पुनः श्रीमन्दिर फर्कने धार्मिक विश्वास छ।
पौराणिक मान्यताअनुसार भगवान् श्रीकृष्णकै स्वरूपलाई भगवान् जगन्नाथका रूपमा पूजा गरिन्छ। रथयात्राका क्रममा भगवान्को रथ तान्न पाउनु अत्यन्त पुण्यदायी मानिन्छ। रथ तानेमा पाप नाश हुने, मनोकामना पूरा हुने तथा मोक्ष प्राप्त हुने धार्मिक विश्वास रहँदै आएको छ। यही कारणले पुरीको रथयात्रामा हरेक वर्ष लाखौँ श्रद्धालु तथा विश्वभरका पर्यटक सहभागी हुने गरेका छन्।
पुरीको जगन्नाथ रथयात्रालाई संसारकै सबैभन्दा ठूलो रथयात्राका रूपमा चिनिन्छ। सोही धार्मिक परम्परा र आस्थालाई निरन्तरता दिँदै नेपालका विभिन्न स्थानमा समेत जगन्नाथ रथयात्रा आयोजना हुँदै आएको छ। विराटनगरमा तीन दशकभन्दा लामो समयदेखि निरन्तर आयोजना हुँदै आएको यो यात्रा धार्मिक आस्था मात्र नभई सांस्कृतिक संरक्षण र धार्मिक पर्यटन प्रवर्द्धनको महत्वपूर्ण माध्यमका रूपमा स्थापित हुँदै गएको छ।
स्थानीयवासीका अनुसार यस्ता धार्मिक तथा सांस्कृतिक कार्यक्रमले विराटनगरको पहिचान अझ सशक्त बनाउँदै धार्मिक पर्यटनको सम्भावना विस्तार गर्न समेत महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ।
बिहिबार, असार ३२, २०८३
बिहिबार, असार ३२, २०८३
