नयाँ दिल्ली। भारतको राजधानी दिल्लीमा बेघर व्यक्तिहरूको संख्या तीन लाखभन्दा बढी हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ। शहरी अधिकार मञ्च: बेघरौं के साथ (SAM) को नेतृत्वमा पाँच रातसम्म सञ्चालन गरिएको गणनामा सडकमा बसोबास गर्ने १ लाख ५४ हजार ३६९ जना बेघर व्यक्तिको अभिलेख तयार गरिएको हो।
गणनामा निरन्तर वर्षा र बेघर व्यक्तिहरू सुत्ने सबै गल्ली तथा भित्री सडकहरूमा पुग्न नसकिएका कारण वास्तविक संख्या अझ धेरै हुन सक्ने जनाइएको छ। साथै, पुरानो दिल्लीलगायत प्रमुख व्यापारिक केन्द्रहरूमा बिहानसम्म काम गर्ने धेरै बेघर व्यक्तिहरू पनि गणनाबाट छुटेका थिए। यस आधारमा वास्तविक बेघर जनसंख्या तीन लाखभन्दा बढी रहेको अनुमान गरिएको छ।
गणनाको अवधिमा दिल्ली अर्बन शेल्टर इम्प्रुभमेन्ट बोर्डद्वारा सञ्चालित १९० भन्दा बढी आश्रयस्थलमा रहेका थप ५ हजार १०८ जना बेघर व्यक्तिको पनि अभिलेख गरिएको थियो। यससँगै सन् २०११ को जनगणनाअनुसार दिल्लीको कुल जनसंख्याको करिब १.५८ प्रतिशत मानिस बेघर अवस्थामा रहेको निष्कर्ष निकालिएको छ।
यसअघि भएका विभिन्न अध्ययनहरूले पनि दिल्लीमा बेघर व्यक्तिको संख्या उल्लेख गरेका थिए। आश्रय अधिकार अभियानले सन् २००० मा एक लाख, सन् २००१ को जनगणनाले २४ हजार ९६६, सन् २००८ मा नागरिक समाज संस्थाहरूले डेढ लाख र सन् २०११ को जनगणनाले ४६ हजार ७२४ जना बेघर रहेको देखाएका थिए।
नयाँ तथ्याङ्कले दिल्लीमा बेघरपनको समस्या बढ्दो क्रममा रहेको संकेत गरेको छ। गरिबका घरहरू राज्यका निकायबाट निरन्तर भत्काइनु, बेघर व्यक्तिहरूको समस्याप्रति बेवास्ता हुनु तथा सरकारी आवास योजनाहरूले सबैभन्दा विपन्न समुदायसम्म प्रभावकारी रूपमा पुग्न नसक्नु बेघरपन बढ्नुका मुख्य कारण भएको प्रतिवेदनमा उल्लेख गरिएको छ।


